Intresting

कुन ठाउँमा ख’स्दैछ उल्का पिण्ड ? हेर्नुहोस नासाले दिएकाे याे रि’पाेट

पृथ्वीको निकट नजिकिँदै उल्का पिण्ड अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण साबित हुनेछ। यसका बारे जानकारी संकलन गर्न वैज्ञानिकहरू र विज्ञानसँग सम्बन्धित अनुसन्धानकर्ताहरू बीच धेरै उत्सुकता छ। यद्यपि यस उल्का पिण्डको बारेमा १ हजार किलोमिटरको गतिबाट थुप्रै अफवाहहरू फैलाइदै थिए। भनिन्छ कि अप्रिल २ पछि संसारको अ’न्त्य हुनेछ। तर भुगोलशास्त्री वैज्ञानिकहरूले ती चीजहरूलाई अफ’वाह नै भनेका छन्।

आर्य भट्ट अवलोकन विज्ञान तथा अनुसन्धान संस्थान (एआरआईएस) का वरिष्ठ खगोलविद् डा। शशि भूषण पाण्डेका अनुसार बुधवार पृथ्वीको नजीकबाट पार गर्ने उल्का पिण्डहरूको प्रक्रिया खगोलीय घ’टना हो। उनले भने कि यो उल्का पिण्ड १ 1998 ओआरटीयू भनेर चिनिन्छ हवाई भन्ने टापुमा नीत भन्ने कार्यक्रम अन्तर्गत पत्ता लागेको थियो। पृथ्वीको माध्यमबाट ग्रह को पार गर्ने प्रक्रिया एकदम चाखलाग्दो छ। जुन धेरै जानकारी र अनुसन्धान सामग्री संकलन गर्न सकिन्छ।

विश्वास गरिन्छ कि यो उल्कापिंड पृथ्वी र चन्द्रमाको बीचमा बुधवार अर्थात् बुधवार 16 पटकको दूरी पार गर्नेछ। प्रो पाण्डेका अनुसार यो अवस्था पहिले पनि भएको थियो। अप्रिल 2017 मा, एक उल्का पिण्ड पृथ्वीको एकदमै नजिक पुगेको छ। त्यसकारण आत्तिनु पर्दैन। यद्यपि यस समयमा उल्का पिण्ड बि’त्दै जाँदै छ। उनले भने कि पृथ्वीमा यसको कुनै सम्भावना छैन।

अहिले सामाजिक सञ्जालभरी आज अर्थात बैशाख १७ गते पृथ्वी ध्व’स्त वा क्षुद्रग्रह पृथ्वीमा खस्दै यस्तै अनेकौँ पोष्ट भइरहेका छन् । विशेषगरी युबट्युब च्यानलहरुले अनेकौ भ्रमपूर्ण सामाग्री प्रशारण गरिरहेका छन् । त्यसकै भ्र’ममा परेर सामान्य नागरिकले विभिन्न सामाजिक सञ्जालमा पोष्ट गरिरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा यसको तथ्य प्रस्तुत नगर्नु उपयुक्त नलाग्ने देखेर हामी यसको तथ्य चेक गर्दैछौ ।

अहिले भईरहेका चर्चा, केहि राष्ट्रिय, क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका अनलाइन पोर्टलमा आएका क्षुद्रग्रह १९९८ ओ.आर. २ सबन्धी समाचारहरुले नेपाली जनमानसमा निक्कै असर परेको देखिन्छ । यससम्बन्धमा ईण्टरनेसनल एष्ट्रोनोमिकल युनियनको राष्ट्रिय जनसम्पर्क संयोजक सुरेश भट्टराईले केही स्पष्ट पारेका छन् । नेपाल एष्ट्रोनोमिकल सोसाईटी (नासो) पनि यस्तै विषयमा अध्ययन गर्ने नेपाली निकाय हो । उसलेपनि भनेको छ ।

प्रायः राष्ट्रिय, क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सबै स्तरका समाचारले यो क्षुद्रग्रह पृथ्वीदेखी नजिकै आउने बताइएको भए पनि कति नजिक आउने हो, यसले पृथ्वीमा खतरा छ ? छैन ? तथा नाङ्गो आँखाले देख्न सकिने ? निस्किने बारे स्पष्टरुपमा बताइएको नपाईएकाले नेपाली नागरिकको सुसुचित हुन पाउने हकको सम्मान गर्दै यो विज्ञप्ति जारी गर्दछौं। साथै यसै विज्ञप्ति मार्फत् अस्पष्ट रहेका विषय स्पष्ट पार्न चाहन्छौं। आशा छ मलाई यहाहरु सबैले शेयर गरी अनावश्यक त्रा’सबाट नेपाली जनतालाई मुक्त राख्ने हाम्रो प्रयासमा साथ दिनुहुनेछ।

अप्रिल २९ तारिखरवैशाख १७ गते के हुँदैछ ?
यस दिन यो क्षुद्रग्रह पृथ्वीदेखी सबैभन्दा नजिक आउँदैछ। तर अत्यन्तै नजिक हँदा पनि यो आकाशीय पिण्ड हामीभन्दा करिब ६२, ८२,००० (बैसठ्ठी लाख बयासी हजार) किलोमिटर टाढा रहनेछ। पृथ्वी र चन्द्रमाबीचको औसत दुरी करिब ३,८४,००० (तीन लाख चौरासी हजार किलोमिटर) छ। त्यसैले यसरी नजिक आउँदा पनि यो क्षुद्रग्रह हामीबाट चन्द्रमा भन्दा करिब साढे सोह्र गुणा टाडा रहनेछ।

के यो क्षुद्रग्रहबाट पृथ्वीलाई केहि खतरा छ त ?
यो क्षुद्रग्रह सन् १९९८ जुलाई २४ तारिखमा पहिलो पटक पत्ता लागेको थियो र त्यसैले यसको नाम अर्थात् १९९८ ओ.आर. २ रहन गएको हो। यो क्षुद्रग्रहको वैज्ञानिक नाम ‘५२७६८’ हो। कुनै पनि क्षुद्रग्रहलाई हामीले (खगोल वैज्ञानिकहरु) ले राम्रोसँग बुझेपछि यस्तो किसिमको नाम दिइन्छ। यो क्षुद्रग्रहको अस्थायी नाम ‘१९९८ ओ. आर. २ हो भने स्थायी नाम’ ५२७६८’ हो। विगत् तीन दशकभन्दा बढि समयदेखि निगरानीबाट प्राप्त ज्ञान अनुसार यो क्षुद्रग्रहबाट पृथ्वीलाई कुनै ख’तरा छैन। त्यसैले हाल कोहि पनि त्रसि’त हुनुपर्ने अवस्था होइन।

के नेपालमा पनि यस्तो किसिमको खोजीकार्य भईरहेको छ ?

सन् २०१६ देखि हामीले नेपालमा संचालन गर्दै आएको राष्ट्रिय क्षुद्रग्रह खोज अभियान भाग लिएका विद्यार्थीहरुले पत्ता लगाएका र प्रारम्भिक पहिचान पाउन सफल थुप्रै क्षुद्रग्रहमध्ये हालसम्म एउटाले अस्थायी नाम पाई सकेको छ। उक्त क्षुद्रग्रह एस. ओ. एस. सानोठिमीमा कक्षा १२ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुले सन् २०१९ मा पत्ता लगाएका हुन् जसको नाम २०१९ ए. ई. १८ हो। यसलाई नेपाली विद्यार्थीहरुले सन् २०१९ जनवरी २ तारिख पत्ता लगाएका हुन्।

Related Articles

Back to top button
Close